Brechtje Zwaneveld

De jeugdtheatersector heeft er twee nieuwe artistiek leiders bij: Jetse Batelaan volgt Floor Huygen op bij Theater Artemis, René Geerlings neemt het stokje over van Noël Fischer bij BonteHond. Opmerkelijk is dat deze twee generatiegenoten zich hebben ontwikkeld binnen de mime, Batelaan als regisseur en Geerlings als acteur. Brechtje Zwaneveld vroeg beide makers wat dat betekent voor het jeugdtheater.

Om 19.00u opent directeur Kees Blijleven ‘De nacht van de Krakeling’ met de heuglijke mededeling dat het huurcontract na enkele jaren van gesteggel gewoon met acht jaar is verlengd en dat de tribune van houten bankjes, voorzien van weliswaar vrolijk gekleurde maar toch vooral veel te dunne kussentje, eindelijk zal worden vervangen. Zo’n honderd man jeugdtheaterprofessionals heeft acte de présence gegeven om het vijfendertigjarig bestaan van ’s Neerlands enige jeugdtheater te vieren met een nacht van ‘soulsearching en elkaar de waarheid zeggen’ – zoals Blijleven hoopvol aankondigt. Blijlevens gedroomde uitkomst van de nacht is ‘een manifest op de deur’.

Het is een geweldig stel: Martin Hofstra en Dennis Stroucken in rode en gele trui als de eeuwige klussers Buurman en Buurman uit het gelijknamige en zeer geliefde Villa Achterwerk-programma van de VPRO. Ze doen een potje dammen met klokhuizen en fröbelen gemoedelijk een appelmoesmachine in elkaar die ook heel handig schuttingplanken in gouden meubels blijkt te veranderen. Hun trage slapsticktiming is compleet tegengesteld aan de hobbelige snelheid van het oorspronkelijke stop motion-duo, maar werkt uitstekend. Het sterkst zijn Hofstra en Stroucken als ze in onhandige klim-, en springplankpogingen proberen het laatste appeltje uit de boom te plukken. ‘Ik zie wat je bedoelt, buur’, klinkt het vertrouwd, en als de appel is geplukt: ‘A JE TO!’.

‘Het is van nú’, zegt een meisje. ‘Omdat het over internet gaat’, vult haar vriendinnetje aan. ‘Die jongen en dat meisje zijn volgens mij best eenzaam, ze hebben helemaal geen vrienden’, klinkt het uit de andere hoek van het repetitielokaal op de zolder van het Nationale Toneel-gebouw in Den Haag. Aan het woord zijn de leerlingen van groep zeven en acht van de Nicolaas Beetsschool uit Rijswijk. Voor het eerst zijn er bij het grote Haagse repertoiregezelschap kinderen over de trappen gedenderd. Sinds januari is het NT uitgebreid met NTjong, het jeugdtheatergezelschap dat is voortgekomen uit de fusie met Stella Den Haag. In het huis en onder de vlag van het NT gaat NTjong theatervoorstellingen maken voor de jeugd. Een novum voor het gerenommeerde gezelschap.

Vier jaar geleden moest er een grootschalig jeugdtheatergezelschap komen in Nederland. De Toneelmakerij in Amsterdam kreeg een budget waardoor het zich qua bedrijfsvoering voorzichtig kon meten aan volwassenengezelschappen. Per 1 januari 2013 hebben de jeugdgezelschappen in de Basisinfrastructuur allemaal vijf ton gekregen en is het totale budget van De Toneelmakerij gehalveerd. Zakelijk leider Erica van Eeghen en artistiek leider Liesbeth Coltof vertellen hoe de adelaar terug in zijn kooi werd gestopt.

De elfde editie van het jaarlijkse Tweetaktfestival opent met drie Vlaamse voorstellingen. Daarmee wordt pijnlijk zichtbaar dat het ‘internationale’ karakter van het jeugd- en jongerentheaterfestival als geheel tegenvalt: de getoonde buitenlandse voorstellingen zijn voornamelijk afkomstig van onze zuiderburen. Bovendien is één van de openingsvoorstellingen vorig jaar al in Nederland te zien geweest: Vorst-Forest van KVS en Compagnie Cecilia, een fysieke komedie vol absurditeiten over twee voorwaardelijk vrijgelaten gevangenen. De andere twee beleven hun Nederlandse première.

Op de trap naast de tribune staat een meisje met een gele narcis in haar hand. Ze heet ons welkom ‘in between worlds/ in between languages’. I/Ik/Eg wordt gesproken in het Noors, Engels en Nederlands. Geïnspireerd op de hedendaagse jongerencultuur waarin het ‘ik’ nogal centraal staat, schreef Oscar van Woensel een typisch ‘Woenseliaanse’, met eigentijdse en talige ‘hebbedingetjes’ vervlochten bewerking van de mythe van Echo en Narcissus. De beeldschone Echo is van haar identiteit beroofd doordat ze alleen kan napraten wat anderen zeggen, de jagende Narcissus is zo vervuld van zichzelf dat de liefde van elke ander hem te veel is, óók die van Echo.

Terwijl het veld zich afvraagt of jonge theatermakers het gaan redden in het versoberde kunstklimaat timmeren de jonge makers zelf zorgeloos en vol goede verwachtingen aan de weg. Dat is althans het beeld dat opdoemt als we lezen hoe Phi Nguyen en Anneke Sluiters de kans aangrijpen nieuw werk te maken bij het aankomende jeugdtheaterfestival Tweetakt.

Door Brechtje Zwaneveld

Uitgedost met wandelstok en snor, lijkt René Groothof verbluffend goed op de Spaanse schilder Salvador Dalí. Maar het zijn toch vooral de geëxalteerde poses, rollende ogen en jaren dertig dansjes waarmee Groothof de geniale gekte van Dalí tot leven wekt.
In Dalí, of hoe word ik beroemd zijn we te gast in het museum in Figueras. Met schitterende projecties en animaties van decorontwerper Rogier Willems wordt het publiek moeiteloos dat Daliaanse universum ingetrokken. Terwijl rondleidster Miep wetenswaardigheden vertelt, klimt de maestro himself uit zijn vrieskist.