Brechtje Zwaneveld

De geëngageerde toneelschrijfster Naomi Wallace won zo ongeveer alle prestigieuze prijzen die je als Amerikaanse toneelschrijver kan winnen. In Nederland is haar werk echter nog nooit vertoond, ondanks het feit dat ze een Nederlandse moeder heeft en ons land regelmatig bezoekt. Voor deze winnares van onder andere de Joseph Kesselring-prijs en de Windham-Cambell Literatuurprijs was het dan ook een bijzondere eer dat het Amsterdamse jeugdtheatergezelschap De Toneelmakerij de vertaalrechten vroeg van The trestle at Pope Lick Creek.

Twee olijke rechercheurs komen op, politiebadge trots aan de broekriem. Mijnheer de Bruin en mijnheer de Wit drinken uit koffiemokken met de kleuren van hun namen en roepen radeloos uit: ‘Ik weet het niet meer!’.

Cello8ctet Amsterdam wilde iets voor kinderen maken. En dan zou het wel leuk zijn als de acht musici niet gewoon naast elkaar op een stoel zouden zitten, dachten de cellisten zo. Dan zou het wel leuk zijn als de muziek aan zou sluiten bij de concentratie en belevingswereld van kinderen. Hoe? Met een verhaal, een zangeres en een regisseur die het geheel in een theatrale context zou plaatsen. De regisseur werd gevonden in Dagmar Slagmolen, die zelf ook cello speelt en wiens lievelingsmuziek Philip Glass’ The secret agent in uitvoering van het Cello8tet Amsterdam is. Samen met Sanne Bijker – volgens de website ‘de filosoof en schrijver’ van het octet – werd een uitgebreid plan van twintig pagina’s ontwikkeld.

Bij het kersverse gezelschap NTjong, de jeugdtheaterpoot van Het Nationale Toneel, wordt momenteel gerepeteerd aan de muziektheatervoorstelling Zebra Zebra. Een – zoals de makers het verwoorden – ‘levend stripverhaal, losjes gebaseerd op Rhinoceros van Ionesco’. Een absurdistische voorstelling voor kleuters vanaf vijf jaar over de vraag hoe je met vreemden en verandering om kan gaan.

‘Dat ziet er wel eng uit’, zegt Hamit Karakus, de Rotterdamse wethouder van wonen, ruimtelijke ordening, vastgoed en stedelijke economie. Op het dienblaadje voor hem ligt een gefrituurde sprinkhaan. Hij aarzelt. ‘Jullie eten allemaal al anderhalve kilo insecten per jaar’, moedigt Moniek Merkx, artistiek leider van Maas theater en dans, hem aan. ‘Sprinkhanen heten ook wel E120 en worden gebruikt als rode kleurstof in snoep.’ Als Karakus vervolgens de sprinkhaan doorslikt, is het voormalige theater van het Onafhankelijk Toneel officieel heropend als Maaspodium.

Niek van der Horst stuntelt, buldert, schuifelt, giechelt, trekt een grimas. Zijn motoriek wisselt van houterig naar smooth en van verlegen naar onbevreesd. Met een verbluffend gemak en geraffineerde subtiliteit speelt hij in zijn eentje een hele schoolklas.
Goed Kwaad van Theater Artemis speelt in een trailer. Daarin heeft de net afgestudeerde scenograaf Liesje Knobel een kaal klaslokaal vormgegeven. Het publiek, groep zes van een school uit Noord-Brabant, zit keurig op de stoeltjes als ‘Niek’ (met naambordje op zijn borst) het lokaal binnenkomt. Is-ie de meester? Nee, hij stelt zich voor als ‘Niek’, die zeven jaar oud is, ook al ziet hij er misschien niet zo uit.

Het komt niet vaak voor dat een publiciteitstekst de spijker op zijn kop slaat. Maar Ontspoord van De Toneelmakerij, is inderdaad ‘rauw, rafelig muziektheater met de adem van een popconcert’.

Zijn gele hondenoren wapperen losjes om zijn hoofd als Dribbel hijgend achter Leentje Nijlpaard aan het hek opklimt. Leentje komt logeren en de twee vrienden willen dolgraag helpen op de boerderij van ‘Dribbel zijn vader’. Maar oh help, de dieren blijken allemaal zoek.
Dribbel van Theater Terra is een verschrikkelijk blije voorstelling met een voortdurend klompendansende boer en boerin en slaperige boerenzoon Jaap die zo graag voorgelezen wordt uit Dribbel. Na enig gesputter van vader en resoluut ingrijpen van moeder gaat het boek open en begint het verhaal.

Het jeugdtheaterseizoen 2012-2013 was matig. Acteerkwaliteiten lieten hier en daar te wensen over en voor jongeren werd weinig spraakmakends getoond. Buitenbeentjes, outcasts en eenzame verschoppelingen speelden in veel jeugdvoorstellingen de hoofdrollen.